საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის კონტრეილერის (Contrailer) მომსახურების დანერგვის შესაძლებლობის კვლევა

Client

European Bank for Reconstruction and Development (EBRD)

კლიენტის მიმოხილვა:

EBRD-მ, ცენტრალურ აზიასა და ევროპას შორის შუა დერეფნის (Middle Corridor) განვითარების მხარდაჭერის ფარგლებში, საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის კონტრეილერის (Rolling Road – „Ro-La“) მომსახურების დანერგვის შესაძლებლობის კვლევა დააფინანსა.

აღნიშნული კვლევა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და აზერბაიჯანის ციფრული განვითარებისა და ტრანსპორტის სამინისტროს ინიციატივით განხორციელდა და მიზნად ისახავდა მომსახურების დანერგვის ეკონომიკური და ფინანსური შესაძლებლობის შეფასებას.

ამასთან, კვლევა აფასებდა, რამდენად შეუწყობდა ხელს საქალაქთაშორისო სატვირთო გადაზიდვების ნაწილის საავტომობილო ტრანსპორტიდან რკინიგზაზე გადატანა რეგიონული ლოგისტიკის ეფექტიანობის, მდგრადობისა და კონკურენტუნარიანობის ზრდას.

გამოწვევა:

საქართველო და აზერბაიჯანი სწრაფად განვითარებადი შუა დერეფნის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენენ. მიუხედავად ამისა, ორ ქვეყანას შორის სატვირთო გადაზიდვები ძირითადად საავტომობილო ტრანსპორტზეა დამოკიდებული. დერეფნის მიმზიდველობის გასაზრდელად და ტვირთების საავტომობილო ტრანსპორტიდან რკინიგზაზე გადატანის ხელშესაწყობად, ორივე ქვეყნის მთავრობა განიხილავდა კონტრეილერის მომსახურების დანერგვის შესაძლებლობას.

კვლევის მიზანი იყო ყველაზე ეფექტიანი მარშრუტების განსაზღვრა, ბაზრის მოთხოვნის შეფასება, ტერმინალებისათვის ოპტიმალური ადგილმდებარეობის შერჩევა, საჭირო ინვესტიციების განსაზღვრა და პროექტის განხორციელებისთვის აუცილებელი სამართლებრივი და მარეგულირებელი პირობების ანალიზი.

ჩვენი მიდგომა:

Civitta-მ, Railistics-თან პარტნიორობით, განახორციელა ყოვლისმომცველი შესაძლებლობის კვლევა, რომელიც ფარავდა საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის კონტრეილერის მომსახურების დანერგვისათვის საჭირო ტექნიკურ, კომერციულ და ინსტიტუციურ შეფასებას. დავალება მოიცავდა შვიდ ძირითად ტექნიკურ მიმართულებას:

  • სატვირთო გადაზიდვების, ინფრასტრუქტურისა და ლოგისტიკის მონაცემების შეგროვებას;
  • ბაზრისა და მოთხოვნის ანალიზს;
  • საავტომობილო და სარკინიგზო გადაზიდვების ხარჯების შედარებას;
  • ტერმინალების შესაძლო ადგილმდებარეობების იდენტიფიცირებას და შეფასებას;
  • საპილოტე ტერმინალების კონცეპტუალური დიზაინის შემუშავებას და საინვესტიციო საჭიროებების შეფასებას;
  • ხარჯ-სარგებლის, გარემოსდაცვითი და სოციალური ზემოქმედების შეფასებას;
  • პროექტის განხორციელებისთვის საჭირო სამართლებრივი და მარეგულირებელი მოთხოვნების შეფასებას.

პროექტის განმავლობაში გუნდი მჭიდროდ თანამშრომლობდა EBRD-სთან, ეკონომიკისა და ტრანსპორტის სამინისტროებთან, „საქართველოს რკინიგზასთან“, „აზერბაიჯანის რკინიგზასთან“, ლოგისტიკურ ოპერატორებთან და სხვა საჯარო და კერძო სექტორის წარმომადგენლებთან, რათა რეკომენდაციები შესაბამისობაში ყოფილიყო ოპერაციულ რეალობასა და სამომავლო სატრანსპორტო საჭიროებებთან.

შედეგები და გავლენა:

კვლევამ საქართველოსა და აზერბაიჯანში საპილოტე კონტრეილერის ტერმინალებისათვის ყველაზე შესაფერისი ადგილები განსაზღვრა და აჩვენა, რომ შემოთავაზებული ოპერირების მოდელი გაზრდიდა სატრანსპორტო სისტემის ეფექტიანობას და უზრუნველყოფდა მნიშვნელოვან ეკონომიკურ, გარემოსდაცვით და სოციალურ სარგებელს.

ძირითადი მიგნებები:

  • კვლევამ დაადასტურა საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის კონტრეილერის მომსახურების დანერგვის პოტენციალი.
  • მომსახურების წარმატებით დანერგვისათვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა ექნება ტერმინალების ინფრასტრუქტურისა და საოპერაციო მოდელის ეფექტიან დაგეგმვას.
  • შემოთავაზებულ მომსახურებას აქვს რეგიონული სატვირთო გადაზიდვების ეფექტიანობისა და მდგრადობის გაუმჯობესების პოტენციალი.
  • მომსახურების წარმატებით დანერგვა საჭიროებს კოორდინირებულ მარეგულირებელ, საოპერაციო და საინვესტიციო ქმედებებს.