Qoraqalpog’iston: biznesni rivojlantirish platformasini yaratish

Client

Global Green Growth Institute (GGGI)

Mijoz haqida:

Mijoz – Global Yashil O’sish Instituti (GGGI) – rivojlanayotgan va yangi iqtisodiyotlarda inklyuziv yashil o’sishni rag’batlantirishga yo’naltirilgan hukumatlararo tashkilot. Bu Civittaning GGGI bilan birinchi hamkorligi edi. Qishloq xo’jaligi va ekologik barqarorlik sektori doirasida GGGI Koreya xalqaro hamkorlik agentligi (KOICA) tomonidan moliyalashtiriladigan Yashil Reabilitatsiya Investitsiya Loyihasi (GRIP) doirasida Qoraqalpog’istonda Biznesni Rivojlantirish Platformasini (BRP) ishlab chiqishni qo’llab-quvvatladi.

2022-yilda ishga tushirilgan BRP – elektron ta’lim, maslahat yordami, qishloq xo’jaligi bozori ma’lumotlari va agromoliya xizmatlarini taklif etadigan raqamli platforma bo’lib, mikro, kichik va o’rta korxonalar, xususan, ayollar va yoshlarni imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan. Platforma iqlimga mos qishloq xo’jaligini engillashtiruvchi, moliyaviy inklyuzivlikni oshiruvchi va barqaror iqtisodiy rivojlanish uchun innovatsiyalarni rag’batlantiradigan asosiy mintaqaviy raqamli vositaga aylandi.

Vaziyat:

Asosiy muammo – 2024-yilda donor moliyalashtirishi tugagach, BRPning uzoq muddatli operatsion va moliyaviy barqarorligini ta’minlash. Platformaning davom etishi atrof-muhit, iqtisodiy rivojlanish va ijtimoiy inklyuziya bilan bog’liq ko’p qirrali muammolar ta’sirida bo’lgan O’zbekistonning ushbu mintaqasida mintaqaviy iqlim moslashuvi, bozorga kirish va fermerlar salohiyatini oshirish uchun muhim ahamiyat kasb etadi.

Ammo platformaning muvaffaqiyati foydalanuvchilar faolligining pastligi, zaif raqamli infratuzilma, to’lash istagining kamligi va aniq egalik yoki monetizatsiya strategiyasining yo’qligi kabi to’siqlar bilan murakkablashdi. Bundan tashqari, platformaning past ish faoliyati va etarlicha foydalanilmagan maslahat xizmatlari foydalanuvchilarni saqlab qolish va platformaga ishonchga qo’shimcha xavf tug’dirdi.

Bizning yondashuvimiz:

Civitta BRPni texnik, strategik va moliyaviy jihatlardan qamrab olgan holda chuqur baholashni amalga oshirdi. Bunda manfaatdor tomonlar bilan suhbatlar, batafsil intervyular, 100 dan ortiq fermerlarni so’roq qilish, mintaqaviy va shahar hududlarida fokus-guruhlar o’tkazish, platformani boshqa analoglar bilan solishtirish va sirli xaridor mashqlari bajarildi. Aniq metodologiya asosida Civitta barcha BRP xizmatlarini ko’rib chiqdi, Markaziy Osiyo va dunyo bo’ylab raqobatchi platformalarni o’rgandi, eng maqbul strategik yo’nalishni topish uchun Qizil/Ko’k okean tahlilidan foydalandi. Uchta barqarorlik modeli ishlab chiqildi:

  • Davlat qo’llab-quvvatlovi
  • Ta’sirga yo’naltirilgan
  • Foydaga yo’naltirilgan

Har bir model pul oqimlari prognozlari va xarajatlar taqsimoti bilan batafsil moliyaviy rejalarni o’z ichiga oldi. Platformaga egalik masalasi, foydalanuvchilar xatti-harakati va Telegram kabi mashhur vositalar bilan integratsiya imkoniyatlariga alohida e’tibor qaratildi. Natijada Civitta donor yordamini biznes barqarorligi bilan uyg’unlashtirgan aralash yo’l xaritasini taklif etdi – ijtimoiy inklyuziya rejaning asosiy ustuni sifatida saqlab qolindi.

Natijalar va ta’sir:

  • Loyiha optimal stsenariy sifatida “Ta’sirga yo’naltirilgan” modelni tavsiya etuvchi strategik yo’l xaritasini taqdim etdi. Bu model arzonlik, ijtimoiy ta’sir va moliyaviy barqarorlikni muvozanatlashtirib, 10 yil ichida foydalanuvchilar bazasini o’n barobar oshirishni prognoz qiladi. Moliyaviy nuqtai nazardan, platforma to’rt yil ichida o’zini qoplashi kutilmoqda.
  • Platforma uchun taklif etilgan yaxshilanishlar qatoriga ilg’or e-ta’lim modullari, Telegram orqali real vaqtda maslahat berish, moslashtirilgan moliyalashtirish uchun mahalliy banklar bilan integratsiya va raqamli bozorni rivojlantirish kiradi. Yo’l xaritasi shuningdek egalik stsenariylarini, manfaatdor tomonlar rollarini va loyiha hayot aylanishidan tashqarida ham uzluksizlik va moslashuvchanlikni ta’minlash uchun texnik takomillashtirish rejalarini belgilab berdi
  • Platformaning kelajakdagi potentsial egalari bilan strategik muloqot doirasida ADB vakillarini kelajakda platformani boshqarishga va uni o’zlarining davom etayotgan va rejalashtirilgan texnik yordam loyihalari bilan birlashtirishga qiziqtira oldik.

Asosiy xulosalar:

BRP loyihasi raqamli platformaning donorga bog’liq vositadan moliyaviy barqaror, katta ta’sirli xizmatga qanday aylanishi mumkinligini ko’rsatib berdi. Civittaning ishtiroki strategik qarashni moliyaviy maqsadga muvofiqlik bilan uyg’unlashtirishda – chuqur manfaatdor tahlillar va ilg’or amaliyotlardan foydalangan holda – muhim rol o’ynadi.

Ushbu hamkorlikning muvaffaqiyati foydalanuvchiga moslashuvga, mahalliylashtirish va barqaror platforma egaligiga e’tibor berishda – bular Markaziy Osiyo, Afrika va Janubi-Sharqiy Osiyo rivojlanayotgan bozorlaridagi o’xshash platformalarga tatbiq etish mumkin bo’lgan saboqlardir. Ishtirokchilik va dalillarga asoslangan yondashuv orqali Civitta GGGIni uzoq muddatli qiymat yaratishni ta’minlaydigan mustahkam model ishlab chiqishda qo’llab-quvvatladi – ayniqsa iqlim o’zgarishi oqibatlari bilan yuzlashayotgan zaif fermer jamoalari uchun.